A) Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar

1- Özel Adlar
2- Tür Adları 

B) Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar

1- Somut Adlar
2- Soyut Adlar
 

C) Varlıkların Sayılarına Göre Adlar

1- Tekil Adlar
2- Çoğul Adlar
3- Topluluk Adları
 
A) Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar

1- Özel Adlar: Tek bir varlığı, kavramı tanıtan adlardır.
 

Örnekler: Oğuz, Türkiye, Afrika, İngilizce, Karabaş, Fırat Üniversitesi... vb.
 

2- Tür Adları: Aynı türden birçok varlığı, kavramı tanıtan adlardır.

Örnekler: mikrop, göz, kalem, kuş, boya, anne, teyze, süt, toprak, et, kedi, öykü... vb.

Not: Tür adları, geniş anlamda kullanılarak, o türün tamamını anlatabilir:

Örnekler: 

• Ä°nsan, sevgiye muhtaçtır. (tüm insanlar) 
• Et protein yönünden zengindir. (tüm etler)
  

Not: Tür adları, aynı türden tek varlığı anlatabilir:

Örnekler: 

• Bu roman, bence çok güzel. (belli bir roman)
• AÄŸaç, susuzluktan büyümemiÅŸti. (belli bir aÄŸaç)

Not: İnsanların hayvanlara verdikleri adlar, özel ad sayılır ve bunların yazımları ona göre yapılır:

Örnek:

Son günlerde Boncuk iyice huysuzlaştı.

B) Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar

1- Somut Adlar: Duyularla algılayabildiğimiz, uzay boşluğunda yer kaplayan varlıkların adlarıdır. 

Örnekler: hava, ışık, su, koku, ağaç, böcek, insan...

2- Soyut Adlar: Duyularla algılayamadığımız, uzay boşluğunda yer kaplamayan kavramların adlarıdır. 

Örnekler: cesaret, vicdan, güzellik, insanlık, rüya, umut...

C) Varlıkların Sayılarına Göre Adlar

1- Tekil Adlar: Çoğul takısı (-ler, -lar) almamış adlardır. 

Örnekler: gazete, balık, roman....
   

Not: Çoğul eki (-lar, -ler), adlara çoğul anlamı dışında anlamlar da katar:

Örnekler: 

• Mehmetlere gideceÄŸiz. (aile)
• Bu savaşı Selçuklular kazandı. (soy) 
• Ä°ngilizler, ticaretten anlar. (millet)
• Daha çok Mimar Sinanlar yetiÅŸtirmeliyiz. (gibi olanlar)
• Amerikalarda az dolaÅŸmadık. (abartma)      
• OÄŸuz Beyler gelmedi mi? (saygı)
• AkÅŸamları televizyon izliyor. (genellikle)
  

Adlarda Durum

A) Yalın Durum
B) Belirtme Durumu (Ä°smin -i Hali)
C) Yönelme Durumu (İsmin -e Hali)
D) Bulunma Durumu (Ä°smin -de Hali)
E) Çıkma - Ayrılma Durumu (İsmin -den Hali)

 

A) Yalın Durum:

• Çocuk, evde uyuyor. 
• Bu tabloyu kardeÅŸim yaptı.
• Önlük kurumuÅŸ.
  

Not: Bir ad, durum ekleri dışındaki çekim eklerini alsa bile yalın durumda sayılır.

B) Belirtme Durumu: (-ı, -i, -u, -ü)

• Çiçekleri az önce suladım.
• Turistler bu kilimi beÄŸendiler.
  

Not: Bu durumdaki adlar mutlaka belirtili nesne olur.

C) Yönelme (Yaklaşma) Durumu: (-a, -e)

• AkÅŸama eczanede buluÅŸuruz.
  

Not: Bu durumdaki adlar dolaylı tümleç veya zarf tümleci olur.

D) Bulunma Durumu: (-de, -da, -te, -ta)

• Bu filmi televizyonda izlemiÅŸtik.
• Konuklar bu otelde kalacak.
  

Not: Bu durumdaki adlar dolaylı tümleç veya zarf tümleci olur.

E) Çıkma Durumu:

• Babam Fransa’dan geldi.
• Orhan’dan özür dilemelisin.
  

Not: Bu durumdaki adlar dolaylı tümleç veya zarf tümleci olur.

Adlarda Küçültme

Adlarda küçültme anlamı  "-cık, -ceğiz... ekleriyle sağlanır:
 
Örnekler: 

• Atlas Okyanus'unda birçok adacık vardır.
  
• EvceÄŸizlerinde bir ÅŸey yoktur. 
   

Uyarı: "-cik, -ceğiz" ekleri, adlara "sevgi, acıma" anlamları katabilir ya da yeni anlamda sözcükler türetebilir. Bu durumdaki adlar küçültme anlamından sıyrılmıştır:

• AnneciÄŸimi çok özledim (Sevgi). 
• Adamcağız aÄŸlıyordu (Acıma). 
• Bunu kurbaÄŸacıkla sökebiliriz (Alet adı). 
• Bademcikleri iltihaplanmış (Organ adı). 
   

Adlarda Görev 

Adlar, ad tamlamaları cümlede her türlü görev üstlenebilir:

• Savcı, iddiasında direniyordu. (özne görevinde)
• Bana biraz zeytin getirsin. (nesne görevinde)
• Türk akıncıları Balkanlara doÄŸru uzanmıştı. (ad tamlaması, özne görevinde)
• KardeÅŸim, haftalık ders programını arıyordu (ad tamlaması nesne görevinde)
• Oylamaya katılmayan, Fransa'ydı. (ad ek-eylem almış ve yüklem görevinde)

Not: Adlar ve ad soylu sözcükler ek-eylem alarak yüklem olurlar.

Yorumlar (9)

Bu yorumun beslemesine abone olun

...
yazar yazarxd, Ekim 12, 2011

Hiçbir şey anlamadım...

• 
• +0
• 
• 

...
yazar ömer çip, Şubat 14, 2011

Güzel ama test olsa daha güzel olurdu. Ödevime yardımcı oldunuz.

• 
• -2
• 
• 

...
yazar o1arda, Ocak 23, 2011

Teşekkür ederim. Ödevime yardımcı oldunuz.

• 
• +2
• 
• 

...
yazar eca, Ocak 01, 2011

Süper ama test olsaydı daha memnun olurdum...

• 
• +7
• 
• 

...
yazar blair, Mart 07, 2010

Gerçekten çok güzel. Emeğinize ve elinize sağlık

• 
• +0
• 
• 

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

...
yazar SSSSSSSSSSS, Åžubat 02, 2010

Var ya süperler ama bunların yerine test koyun...

• 
• -2
• 
• 

...
yazar umutcan ve dilan, Kasım 19, 2009

Burada yazılanlar çok anlam verici süper

• 
• +1
• 
• 

...
yazar Türkçe sınavı vardı saol, Kasım 10, 2009

Teşekkürler sınavım vardı çalışmış oluyorum

• 
• +6
• 
• 

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle