Yer göçmeleri, yer altındaki mağaraların tavanlarının çökmesi olayıdır. Sık görülmez. Yer kaymaları (heyelan) ise sık görülen olaylardır. Heyelan; toprağın, kayanın ve tabakaların bulunduğu yerden,yamaç aşağı kayması olayıdır.

Heyelan oluÅŸumunda;

• Arazi eÄŸiminin fazla olması
• Ãœstte geçirimli (kalker, kum vb.) altta ise geçirimsiz (kil gibi) tabakaların olması.
• Kar erimeleri veya saÄŸanak yağışlarla toprağın suya doyması
• Tabakaların eÄŸim yönünde uzanması gibi koÅŸulların birarada bulunması gerekir.

Uyarı: Heyelan oluşumunda yer çekimi etkisi rol oynar. Türkiye'nin her bölgesinde görülen heyelanlara en esık Karadeniz Bölgesi'nde rastlanır. Kar erimelerinin olduğu ilkbahar aylarında daha sık görülür.

Not:  Heyelan oluşumlarını önlemek için, arazinin doğal eğimi, yol, tünel, maden ocağı açma gibi nedenlerle bozulmamalıdır.

TÃœRKÄ°YE'DE TOPRAK EROZYONU VE KORUNMA YOLLARI

Erozyon; aşınma, aşındırma demektir. Yüksek yerler dış kuvvetler tarafından aşındırılarak düzleştirilir.

Yeryüzünde yamaç eğimi, bitki örtüsü ve su akışı ile toprak örtüsü arasında bir denge yer alır. Bu denge içerisinde yüzey eğimi dış kuvvetler tarafından aşındırılarak eğim azaltılır. Buna "doğal erozyon" denir, zararsızdır. Çünkü aşındırılan ve süpürülen toprağın yerine alttan yeni toprak oluşur.

Ancak arazi eğiminin insanlar tarafından bozulması,bitki örtüsünün tahrip edilmesiyle doğal denge bozulunca erozyon hızlanır. Bu hızlanmayla toprak tümüyle tahrip olur. Yerine yeni toprak oluşamaz. Buna toprak erozyonu denir.

Türkiye gibi arazisi engebeli olan ülkelerde erozyon fazladır. Kaybedilen verimli topraklar baraj göllerine, deniz ve göllere taşınmaktadır.
 

Erozyon Nedenleri:

• Arazinin daÄŸlık ve engebeli yapıda olması nedeniyle, eÄŸimli yamaçlara düşen saÄŸanak yağışlar sel suları oluÅŸturmakta ve yüzeydeki toprağın aşınmasına yol açmaktadır.
  
• DoÄŸal bitki örtüsünü oluÅŸturan ormanlar, tarla açmak için yakılmakta, meralar ve çayırlar sürülerek tarla haline dönüştürülmektedir. Merada aşırı otlatmalarla doÄŸal bitki örtüsünün tahrip edilmesi erozyonu hızlandırmaktadır.
  
• Ãœlkemizde ilkbahar ve yaz aylarında oluÅŸan yağışlar, saÄŸanak yağışlardır. Bu yağışla toprak suyu hemen enlemediÄŸinden selcikler, selciklerin birleÅŸmesi ile de sel sulan oluÅŸmaktadır. Bu sel suları, bitki örtüsünün tahrip edildiÄŸi eÄŸimli yüzeydeki toprağı kolayca aşındırıp taşımaktadır.
  
• Toprağın altında bulunan ana kaya; kil, kum, mil gibi kolay aÅŸmabilen kayalardan oluÅŸmuÅŸ ise, yüzeydeki toprağın sürülmesi ile açığa çıkar ve sel suları tarafından yarılır, aşındırılır. (Kırgıbayır)
  
• Küçük yerleÅŸim alanları genellikle daÄŸlık, eÄŸimli arazilerde kurulduÄŸu için;bu insanların kullandığı tarım arazisi de eÄŸimlidir. Bu eÄŸimli tarım arazilerinin eÄŸim yönünde (dikey ÅŸeritler halinde) sürülmesi erozyonu hızlandırır.
  

Erozyonun Sonuçları:

• Erozyonla verimli topraklar taşınıp, tarlaları taÅŸ, çakıl, kum, mil gibi örtüler kapladığından tarım arazisinde verim azalır.
  
• Verimli toprakların denizlere, göllere ve barajlara taşınması ile tarım arazisi daralır.
  Akarsularla barajlara taşınan kil, mil, kum gibi maddelerle barajlar, ekonomik ömürlerinden (100 - 150 yıl) önce dolmakta ve devre dışı kalmaktadır.
  
• Erozyonla toprağın taşınması, yüzeydeki bitki örtüsünün zamanla ortadan kalkmasına ve çölleÅŸmesine yol açmaktadır.
  

Erozyondan Korunma Yolları

• Mevcut ormanlarımız korunmalıdır. (Orman yangınları, ormanda tarla açmalar, odun kesme, hayvan otlatma önlenmelidir)
  
• Çıplak araziler aÄŸaçlandırılmalıdır.
  
• Yamaçlar teraslanmak (basamaklar yapılmalı), sel sularının akış hızı a-zaltılmalıdır.
  
• EÄŸimli arazilerde tarım yapılmamalıdır.
  
• Az eÄŸimli arazilerde tarlalar yatay ÅŸeritler halinde (izohipslere paralel olarak) sürülmelidir,
  
• Anız yakılmamalıdır.
  
• NöbetleÅŸe ekim yapılmalıdır. (Bir yıl çapa gerektirmeyen tahıllar, ertesi yıl çapa gerektiren baklagiller ve patates gibi ürünler ekilmeli)
  
• DaÄŸ ve orman köyleri her bakımdan kalkmdırılmalıdır.
  
• Halk eÄŸitilmeli, çevre bilinci kazandırılmalıdır.

Yorumlar (2)

Bu yorumun beslemesine abone olun

...
yazar ...., Åžubat 08, 2010

Hocam çok kısa olmuş proje ödevim var. Biraz daha ekleyemez misiniz...

• 
• +1
• 
• 

...
yazar ......., Ocak 02, 2010

Güzel olmuşHep böyle devam...

• 
• +1
• 
• 

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle