ABD’li hipnoterapist David J. Lieberman, “Size Kimse Yalan Söyleyemez” adlı kitabında, kandırılanlar için “Yalan dedektörü” olmanın ipuçlarını veriyor. Size yalan söyleyip söylenmediğini davranışlarından anlayabilirsiniz.
Bunlara dikkat!
• Yalan söyleyen kişi göz temasından kaçınır, göz göze gelmemek için elinden geleni yapar.
• Yalan söyleyen ya da bir gerçeği saklayan kişi, ellerini ve kollarını daha az kullanır.
• Kendisine soru sorulduğunda elleri sımsıkı kapanıyorsa ya da avuçları aşağı dönükse bu yalanın ya da kandırmanın sinyalidir.
• Ellerini yüzüne ya da boynuna doğru götürüyor olabilir ama bedeniyle teması sadece bu kısımlarla sınırlı kalır.
• Verdiği cevap nedeniyle içinin rahat olduğunu göstermeye çalışan kişi belli belirsiz kaçamak bir şekilde omzunu silker.
• Kişinin el kol hareketleri ile söylediği sözler arasında zamanlama hatası vardır. Baş hareketleri mekaniktir.
• Şaşırmış, korkmuş ya da mutluymuş rolü yapıyorsa, yüzünde beliren ifade, ağız bölgesiyle sınırlı kalacaktır.
• Yalan söyleyen kişi ayakta dururken ya da otururken konuşma sırasında sırtını dik tutmaz.
• Kendisini itham eden insandan uzaklaşmak isteğiyle muhtemelen bakışlarını kapıya doğru çevirir.
• Konuştuğu insanla ya çok az fiziksel temas kurar ya da hiç kurmaz.
• İşaret parmağını ikna etmek istediği kişiye yöneltmez.
• Kendisini itham eden kişiyle arasına bir takım nesneler koyar.
• Bilinçaltından sızan gerçek duygular, düşünceler ve niyetler dil sürçmesi şeklinde ortaya çıkar.
• Karşısındaki kişi anlattığı hikayeye inanana kadar fazladan bilgi vermeye devam eder.
• Sorulara asla doğrudan cevap vermez, dolaylı olarak ima eder.
• Yalan söyleyen kişi, ‘ben, biz ve bizim’ gibi zamirleri ya çok az kullanır ya da hiç kullanmaz.
• Kullandığı kelimeler açık ve net olmayabilir.
• Sorulan soruya oranla aşırı bir tepki gösterir.
• Yalan söyleyen kişi, bütün sorularınıza cevap verebilir ama kendisi size soru sormaz’
• Yalan söyleyen kişi, konu değiştirildiğinde rahatlar ve gerginliği azalır.
Yalancıları tanımanın diğer yolları da şöyle:
• Haksız yere suçlandığına sinirlenmez.
• ‘Gerçeği söylemek gerekirse’, ‘Dürüst olmak gerekirse’ ve ‘Neden yalan söyleyeyim ki’ gibi cümleler kullanır.
• Soruyu önceden düşünmüş ve cevabı hazırlamıştır.
• Sorunuzu tekrar etmenizi ister ya da soruya soruyla karşılık verir.
• Konuşmasına, ‘Yanlış anlamanı istemem ama’ gibi bir cümleyle başlar.
• İlginizi dağıtmak için şaka yapar ya da dalga geçer.
• Daha ayrıntılı açıklama gerektiren konuları sıradan bir şeymiş gibi aktarır.
• Hikayesi o kadar inanılmazdır ki, sırf bu yüzden inanırsınız.’
