Recaizade Mahmut Ekrem, Sami Paşazade Sezai ve Nabizade Nazım edebiyatımızda realizmin ilk temsilcileridir.
Muallim Naci dışındakiler Batı ve Batı edebiyatı yanlısıdırlar. Muallim Naci, Divan şiirini savunur, ötekilerden farklı olarak şiirlerinde yalın bir dil kullanır.
Tanzimat edebiyatının I. dönemi ile II. dönemi arasında sanatçıların sanat anlayışları, işledikleri konular açısından önemli farklılıklar vardır.