** CEZMİ: Namık Kemal; roman; Türk edebiyatının ilk tarihi romanıdır; Türk – İran savaşları anlatılır; taht kavgası konu edilir; roman, Kırım Şehzadesi Adil Giray'ın yaşadığı aşk ve Cezmi'nin onu kurtarmak isterken geçirdiği serüvenleri anlatır…

** İNTİBAH: Namık Kemal; roman; Türk edebiyatının ilk edebi romanıdır; eserde cariyelik konusu işlenmiştir; roman,  Ali Bey adlı toy bir delikanlının yaşamı ve evlilik macerası konu edinir; eser teknik olarak pek başarılı değildir; iyi ve kötü tipler gerçekten uzak, aşırı niteliklere sahiptir…

Namık Kemal'in oyunu (1910). Behrever'in lalası Ahşit, hanımını büyük bir ihtirasla sevmektedir. Kızın tekmil tahkirlerine rağmen bu ihtirasına hâkim olamamakta, her şeyi göze almaktadır. Behrever dayanamaz, kendini öldürür. Hainliği anlaşılan Ahşit de idam edilir.