Türklerin henüz yazıyı kullanmadıkları dönemdeki edebiyattır. Bu dönem edebiyatı, sözlü olarak üretilmiş ve kulaktan kulağa, dilden dile yayılarak devam etmiştir. Bu dönemde edebiyatımızı Şamanizm, Maniheizm, Budizm gibi dinler etkilemiştir.

Genel Özellikleri

• Dönemin ürünleri müzik eşliğinde ("kopuz" adı verilen sazla) dile getirilmiştir.

• Kullanılan ölçü "hece" ölçüsüdür.

• Nazım birimi "dörtlük"tür.
  

• Dönemine göre sade bir dili vardır.
  

• Dizelere genel olarak yarım kafiye (uyak) hâkimdir.

• Daha çok tabiat, aşk ve ölüm konuları işlenmiştir.
  

• Bu döneme yönelik elimizdeki en önemli ve eski kaynak Kaşgarlı Mahmut'un "Divan-ı Lügat-it Türk" adlı eseridir.

Dönemin Ürünleri:

KOŞUK

• "Sığır" denilen sürek avları sırasında söylenen şiirlere verilen isimdir.

• Dörtlüklerle söylenmiştir.

• Hece ölçüsü kullanılmıştır.

• Yiğitlik, aşk, tabiat, hasret, doğa güzelliği, savaş gibi konular işlenmiştir.
  

• Kafiye düzeni "aaab, cccb, dddb..." şeklindedir.
  

• Bu tür daha sonra Halk edebiyatındaki "koşma"nın karşılığıdır.

SAV

• Dönemin özlü sözleridir.

• "Sav"lara bugünkü atasözlerinin ilk şekli diyebiliriz.

SAGU

• "Yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde, ölen kişilerin iyiliklerini ve duyulan acıları dile getiren şiirlerdir.

• Kafiye düzeni koşuktaki gibidir.

• Halk edebiyatındaki karşılığı "ağıt", Divan edebiyatındaki karşılığı "mersiye"dir.

DESTAN

Destanlar, kökü tarihe dayanan, ilhamını tarihten alan bir halk edebiyatı verimi olduğundan, Türk milletinin tarihten önceki çağlarda yaşayış ve inanışlarını destanlarda, olduğu gibi bulabiliriz.

Destanlar, milletlerin zihinlerinde derin etki bırakan savaş, göç, afet, kıtlık gibi olayların etkisiyle söylenmiş, halk arasında kendiliğinden oluşan uzun manzum hikâyelerdir.

Destanlar sadece eski, köklü bir tarihî geçmişi olan milletlere özgüdür. Bir millet büyük olaylar, savaşlar v.b. yaşamamışsa destanı oluşmaz.

Sözlü edebiyatın en önemli kaynağı destanlardır. Dünya edebiyatları içinde destanlar yönüyle en zengin edebiyat, Türk edebiyatıdır. Diğer milletlerin bir veya iki destanı varken Türklerin bunlardan fazla destanı vardır.

Destanların Özellikleri:

• Toplumun ortak görüşlerini yansıtması
  

• Olağanüstü özellikler taşıması
  

• Kişilerinin seçkin olması (Kral, Han, Hakan, vb.)
  

• Sade ve ulusal dilde söylenmiş olması
  

• Ulusal nazım ölçüsüyle söylenmiş olması
  

• Oldukça uzun olması
  

• Konuları bakımından savaş, deprem, yangın, mizah, ünlü kişilerin yaşamları şeklinde sıralanabilmesi

Yorumlar (16)

Bu yorumun beslemesine abone olun

...
yazar kudiş, Mayıs 02, 2010

Çok güzel bir site. Tebrikler

• 
• +1
• 
• 

...
yazar xmen, Mart 27, 2010

Niye Alper Tunga sagusundan başka sagu yok...

• 
• +0
• 
• 

...
yazar furrkan, Mart 23, 2010

Çoooooooook teşekkür ederim bunu kayıt edene

• 
• +1
• 
• 

...
yazar sedaa ;) , Ocak 07, 2010

Benim de yarın yazılım var Çokkk işimee yaradıı valla. Teşşekkürler...

• 
• -2
• 
• 

...
yazar slymn, Aralık 23, 2009

Valla benim de yarın yazılı var. 1.den 85 aldım bundan da alırsak ne güzel... Bilgileriniz için çok teşekkürler. 1. sınava da bu siteden calışmıştım

• 
• -1
• 
• 

...
yazar .., Aralık 13, 2009

Süper. Yarın sınav vardı, teşekkürler=)

• 
• -1
• 
• 

...
yazar .:cheerful:., Aralık 07, 2009

Yazılı olmadan kimse ders çalışmıyor anlaşılan Benim de yarın yazılım var

• 
• -1
• 
• 

...
yazar idil, Aralık 03, 2009

Eyvallah yazılım var yarın çok işime yaradı

• 
• -1
• 
• 

...
yazar fatma sevil, Aralık 02, 2009

Teşekkürler!! Ayy Hoca hiç bişe işlemiyor... Bize ödev olarak veriyor bunları... Biz de kendimiz yapıyoruz. Çok sağ olun... Yarın da sınavım var. Çok çalıştım, işime yarayacak inşallah..

• 
• +1
• 
• 

...
yazar !!rapçı!!, Kasım 19, 2009

Olamaaaz yarın yazılı vaar

• 
• -2
• 
• 

...
yazar kır çiçeği, Kasım 19, 2009

Ya bugün yazılım var ve ben okula gitmediğim gün sözlü edebiyat işlemişler sözlü edebiyat hakkında burda yazanlardan başka bişe bilmiyorum inşallah işime yarar...

• 
• -1
• 
• 

...
yazar hytaa, Kasım 17, 2009

Teşkkürler İşime yaradı...

• 
• -1
• 
• 

...
yazar onnir, Kasım 15, 2009

Eyvalllah yazılım var benim de yarın. Çok saol çok işime yarayacak inşallah

• 
• -1
• 
• 

...
yazar merve---, Kasım 14, 2009

Çok güzel olmuş bence, elinize saglık

• 
• +0
• 
• 

...
yazar ....!!!!!asimelek!!!!......, Kasım 07, 2009

yaaa... çok karışık olmuş bunlar bazı şeylerde eksik... Olsun gene de işime yaradı sağ olun

• 
• +1
• 
• 

...
yazar AnL, Kasım 02, 2009

Eyw. yarın yazılı var xD

• 
• +2
• 
• 

İsim

Başlık

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle