• OlaÄŸanüstü olayların, olaÄŸanüstü kahramanlar aracılığı ile an­latıldığı, zaman ve mekân kavramları ile sınırlı olmayan sözlü anlatım türüne masal denir.
• Masallar halk arasında anlatılan, sonradan bir yazar tarafından yazıya geçirilen, düz yazı ÅŸeklinde oluÅŸturulmuÅŸ anonim bir tür­dür.
• Masallarda yer ve zaman belli deÄŸildir. Masallarda çevre Kafdağı, Yedi Derya Adası, Yedi Yerin Altı ve Ãœstü gibi büsbütün hayalî ve gerçek dışı ülkelerdir. Zaman ve olaylar çok hızlı bir ÅŸekilde ilerler masalda.
• Masallarda olaylar ve kahramanlar tamamen hayal ürünüdür. Kahramanlar insanüstü özellikler taşır ve tek boyutludur. Yani iyiler hep iyi, kötüler hep kötüdür. Masal sonunda iyiler ödül­lendirilir, kötüler cezalandırılır. Çünkü masallarda amaç, eÄŸitici­liktir. Dinleyenlere bir konuda ders vermek, öğütte bulunmak için söylenir masallar.
• Ayrıca masallarda sembolize tipler vardır: KeloÄŸlan - zekâ ve ÅŸans, köse - kötülük, Hızır - maneviyat, üvey anne - kötülük, üvey kız kardeÅŸ - kıskançlık, at - güç, cadı - kötülük, tilki - kurnazlık, vezir - kötülük...
• Masalların kahramanlarını insanlar; padiÅŸah, tüccar, KeloÄŸlan, oduncu, köse hayvanlar; at, tilki, güvercin, karga, âlet ve eş­ya; daÄŸ, taÅŸ, maÄŸara, kuyu, seccade, ayna, fasulye, soyut ya­ratıklar; dev, cin, peri, yalın düşünceler; akıl, zekâ, iyilik, kötü­lük, güzellik olabilir.
• Masallar sözlü ürünlerdir, bu nedenle masalların anlatımı önemlidir. Çünkü dinleyeni masal dünyasına çekebilmek, anla­tıcının ustalığına baÄŸlıdır. Masalların dili halkın konuÅŸtuÄŸu dildir.
• Masallarda uzun betimlemeler ve psikolojik tahlillere yer veril­mez. Masallar genellikle tek bir olaydan meydana geldiÄŸi için öteki edebiyat türlerine göre daha kısadır.
• Masallar üç bölüme ayrılır. Birincisi "döşeme" denen baÅŸlan­gıç bölümüdür. Bu masala giriÅŸ kısmında, konuyla ilgisi olma­yan sözler vardır: "Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, deve tellâl iken, pire berber iken..." Bu kısımla masalı anlatan kiÅŸi, dinleyicilerin dikkatini tamamen kendine çekmeye çalışır.
• "Asıl masal" denen ikinci bölümde asıl olay ya da olaylar zin­ciri anlatılır. Kendi içinde giriÅŸ, geliÅŸme, sonuç bölümleri vardır. "Dilek" denen üçüncü ve son bölümde baÅŸlangıçta olduÄŸu gi­bi yine bir tekerleme vardır. BaÅŸlangıca göre buradaki tekerle­me kısadır. Anlatıcı masalı güzel bir dilekle sonuca baÄŸlar. Di­lek kısmı kalıplaÅŸmış birkaç sözden oluÅŸur: "Onlar ermiÅŸ mura­dına, biz çıkalım kerevetine.", "Onlar ermiÅŸ muradına, darısı bu­radakilerin başına."
• Türk masalları tarihin bilinmeyen bir devrinden beri sözlü gele­nekte yaÅŸamaktadır. Bu masalların toplanıp yazıya geçirilmesi 19. yüzyıldan sonra olmuÅŸtur. Türkiye'de halk aÄŸzından derlen­miÅŸ en eski masal kitabı "Billur Köşk"tür. Cumhuriyet devrin­de Pertev Nail Boratav, Ziya Gökalp, Tahir Alangu ve Efla­tun Cem Güney masal üzerine çalışmalar yapmışlardır.
• Masallar, halk masalları ve sanat masalları olarak ikiye ayrılabi­lir: Halk masalları toplumun deÄŸer yargılarını, anlayışını, kültü­rünü, dünya görüşünü yansıtan anonim ürünlerdir. Sanat ma­salları ise toplumda görülen aksaklıkları yermek, bir düşünceyi ortaya koymak gibi belli bir amaca yönelik olarak yazılan ma­sallardır.
• Halk masallarına benzetilerek ve aynı zamanda içlerine özel bir dünya görüşü konarak, belli yazarlar tarafından meydana geti­rilen masallara "yapma masal" denir. Ä°ngiliz yazar Oscar Wilde, Danimarkalı Andersen ile Fransız Lafontaine bu tür ma­sallarıyla tanınırlar.
• Dünya edebiyatında Kelile ve Dimne, Binbir Gece Masalları, Türk edebiyatında ise KeloÄŸlan Masalları çok tanınmıştır.
• Masallarla destanlar birbirine yakın ürünlerdir. Bunların benzer ve farklı yönleri vardır. Masallar tamamen hayal ürünüdür. Des­tanlar ise toplumların tarihlerinde yaÅŸadıkları çok önemli ve Ä°z bırakan olaylardan beslenir. Masallar evrenseldir. Destanlar ise ulusaldır. Masallarda iyi insan, kötü insan gibi evrensel konular iÅŸlenirken, destanlarda bir toplumun tarihine ait ulusal deÄŸerler aktarılır.
• Masal ile hikâye olay kaynaklı edebî metinler olması bakımın­dan benzerlik gösterir. Hikâye, doÄŸaüstü unsurlara yer verme­diÄŸi oranda masaldan farklıdır. Ayrıca hikâye, anlatımı bakımın­dan da masaldan ayrılır.

* Masal örneği için tıklayınız...

* Ayrıca buradan da faydalanabilirsiniz...

Yorumlar (2)

Bu yorumun beslemesine abone olun

...
yazar Administrator, Kasım 04, 2009

Bir de Buraya bak bakalım...

• 
• +2
• 
• 

...
yazar cennet ayşe, Kasım 04, 2009

hiçç beğenmedik hoşumuza gitmedi biraz daha açıklayıcı olursa seviniriz

• 
• -2
• 
• 

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle