LYS Edebiyat Deneme - 1
Fiiller - Eylemler (8. Sınıf)
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Uygulama - 1
Servetifünun Edebiyatında Hikaye (Öykü)
| Metnin Tanımı ve Özellikleri |
|
Edebiyatın malzemesi dildir. Dil ile edebî metinler oluÅŸturulur. Metin, dille deÄŸiÅŸik düzeylerde iletiÅŸim kurmanın aracıdır. Dil seslerden, metinler ise cümlelerden veya dizelerden oluÅŸur. Sesten paragrafa kadar her dil öğesi aslında metnin bir parçaÂsıdır ve onun ortaya çıkmasına hizmet eder. Metnin niteliÄŸini, anlatma ve anlaÅŸmanın amacı belirler. SanatÂçı dil aracılığıyla vermek istediÄŸi mesaja göre metinler oluÅŸtuÂrur. Yazarın mesajı metnin türünü, boyutunu, anlatım biçimini ve dil özelliklerini belirler. Metinlerin oluÅŸumunda hitap edilen kitlenin özellikleri de belirleyicidir. Öyleyse bilimsel, felsefî, edebî metinlerle günlük yaÅŸamın akışını düzenleyen metinler birbirinden farklıdır. Cümleler daha çok biçimsel, metinler ise anlamsal bir niteliÄŸe sahiptir. Bir araya gelen cümleler, bir anlam örgüsü oluÅŸturur. Bu örgüyü meydana getiren sözcük ve cümleler metnin anlaÂmıyla bütünleÅŸir. Çünkü metin bir örgü, bir sistemdir. Metinde temel iki iliÅŸki ağı vardır: BaÄŸlaşıklık: Metni oluÅŸturan sözcükler ve cümlelerin dil bilgisi kurallarıyla birbirine baÄŸlanmasına baÄŸlaşıklık denir. BaÄŸdaşıklık: Metni meydana getiren parçalar arasındaki anÂlam iliÅŸkisine baÄŸdaşıklık adı verilir. Metnin anlaşılabilir ve tutarlı olması bu iliÅŸkiler ağının niteliÄŸi ile yakından ilgilidir. Her metin ayrı bir yapıdır. Bir metni oluÅŸturan bütün parçalar metnin tamamıyla bir anlam ve deÄŸer kazanır. Metni oluÅŸturan parçalar arasındaki iliÅŸki ağını belirlemek ve sorgulamak metnin amacını ortaya koymaya yardımcı olur. Bu nedenle bir metÂni oluÅŸturan parçalar arasındaki iliÅŸkiyi belirleme ve açıklama çok önemlidir. Yorumlar (1)
![]() Yorum yaz
|







"Metin" (tekst) bir yazıyı biçim, anlatım ve noktalama özellikleÂriyle oluÅŸturan sözcüklerin bütünüdür. "Metin", Arapçada saÄŸÂlam ve dayanıklı anlamına gelen bir kökten türemiÅŸtir. Fransızca ve pek çok Batı dilinde ise bu sözcüğü dokumak, örülmek anÂlamına gelen "texe" sözcüğü karşılar. Türkçemizde kullandığıÂmız tekstil sözcüğü bunu çok güzel açıklamaktadır. Çünkü meÂtin, dille oluÅŸturulmuÅŸ saÄŸlam ve anlamlı örgüyü çaÄŸrıştırır.


