Metin ve Zihniyet: Bu hikâyede; Oğuz halkının inançları, yaşantıları, töre­leri, tutkuları dile getiriliyor. XIV. yüzyılda Kuzeydoğu Anadolu'da, Akkoyunlular arasında yayılmıştır.

Metinde dönemin zihniyetini yansıtan unsurlardan bazıları şunlardır:

• Adı Görklu Muhammed'e salâvat getirilmesi, La Ä°lahe Ä°llallah, Muhammeden Resûllallah" ifadeleri Ä°slam dininin Türkler arasında yayıldığının ve toplum tarafından kabul gördüğünün iÅŸaretidir.
• Ok, kılıç, süngü ise dönemin savaÅŸ anlayışı ve kullanılan savaÅŸ aletleri hakkında bilgi vermektedir.
• Daha önceki destanlarda geçen ve destan kahramanları için kullanılan "akıncı, savaşçı, kaÄŸan, yiÄŸit" gibi ifadeler bu hikâyede yerini "Alperen Gazi eren" gibi sözcüklere bırakmıştır. Bu, kültür deÄŸiÅŸiminin, zihniyet deÄŸiÅŸimi­nin Ä°slamiyet'in toplum hayatına etkisinin bir göstergesidir.
• Tepegöz'ün peri anasının oÄŸlunun parmağına yüzük takması, Tepegöz'ün bir aÄŸacı yerinden koparması, günde altmış adam yemesi gibi durumlar ise o dönemde destansı unsurların toplumun hayal dünyasında varlığını sürdürdüğünün göstergesidir.
• Ayrıca masallarda kalıplaÅŸmış "üç, yedi" gibi sayıların da kullanıldığını gö­rüyoruz. Bu da hikâyenin masalımsı yanını ortaya koymaktadır.

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle