Edebiyatımızda Tanzimat'tan itibaren görülmeye başlanan bir türdür makale. Makale zamanla gelişme göstermiş, birçok ya­zar bu türde başarılı yapıtlar ortaya koymuştur. Namık Kemal, Ahmet Mithat, Ziya Paşa gibi sanatçılar Tanzimat döneminde bu türde yazmış; Hüseyin Cahit Yalçın, Süleyman Nazif, Cenap Sahabettin gibi Servet-i Fünûn sanatçıları bu türü geliştirmiştir.

Makale, Millî Edebiyat döneminde daha da yaygınlık kazanmış, yazarlar düşüncelerini ortaya koymak için makaleye ağırlık ver­mişlerdir. Bu çerçevede Millî Edebiyat yazarları Türkçülük akı­mını bütün yönleriyle ortaya koymak, yeni dil anlayışını benim­setmek, halkı eğitmek ve bilgilendirmek, siyaseti yönlendirmek için düşüncelerini makale yazı türüyle ortaya koymuşlardır.

 

Bu dönemde sanatçılar dilde sadeleşmenin yanında ilk defa Anadolu ve Anadolu insanına yönelmişler; yazılarının konuları­nı Türk tarihinden, Türk toplumunun o günkü sorunlarından (ilim, Batılılaşma, Türkçülük düşüncesi, dilde sadeleşme...), örf ve âdetlerden, halkın yaşayışından almışlardır. Bu dönem­de özellikle Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem ve Ziya Gökalp bu türle millî duygu ve düşünceleri dile getiren yazılar yaz­dılar. Millî Edebiyatın temellerini oluşturan düşünceleri makale aracılığıyla kamuoyuna duyurdular.

 

Ömer Seyfettin, Genç Kalemler dergisinde Türk dilinin sade­leştirilmesi için makaleler yazmış, bu yazılar "Yeni Lisan" hare­ketinin yayılmasında ve Millî Edebiyat Akımı'nın başlamasında etkili olmuştur.

 

Ali Canip Yöntem, yeni edebiyatın savunmasını yapmış, ede­biyat ve edebiyat tarihi konularında yaptığı çalışmalarıyla tanın­mıştır. Çoğu, Türk Yurdu'nda yayımlanmış olan makalelerini "Millî Edebiyat Meseleleri" ve "Cenap Beyle Münakaşala­rım" adlı kitaplarında toplamıştır.

 

Ziya Gökalp ise Türkçülük akımını bir sisteme oturtan, temel il­kelerini ortaya koyan, bunları halka indirmeye çalışan sanatçı­dır. Sanatçı, Türkçülüğün dilde, sanatta, bilimde, hukukta, din­de, ahlakta, siyasette, felsefede ve iktisatta nasıl gerçekleşece­ğini yazılarıyla ortaya koymuştur.

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle