ÖSYM sorularında iki paragraf birleştirilmiş olarak verilmekte ve bunları ayırmamız istenmektedir. Bu paragrafları bazen konularından çoğunlukla da ana fikirlerinden ayırt ederiz. Bu paragrafların konulan genelde aynı fakat ana fikirleri farklıdır.

İki parçaya ayırmamız istenen paragrafların numaralanmış cümlelerini okurken konuya ve ana fikre dikkat etmeliyiz. Cümleleri bir bir okumalı ilk cümlenin konusundan veya ana fikrinden uzaklaşan cümlelerle yeni bir paragrafın başladığını akıldan çıkarmamalıyız.

Örnek: Aşağıdaki parça iki paragraftan oluşmuştur. Bu parça üzerinde pratik yapalım. Parçayı okurken cümlelerin ana fikrine dikkat edelim. Unutmamalıyız ki ana fikir değiştiğinde diğer paragrafa geçilmiş demektir.

(I) Birsel'in yazılarındaki bir noktaya değinmek istiyorum: yazarken yeğlediği tavır, en genel anlamıyla üslup. (II) Üslubu kendi sözleriyle "gülmece güldürmececi"dir. (III) Buna aslında yergi, ironi, iğleneleme de denir. (IV) Her okur sevmez yergi üslubunu (V) Hele ağırbaşlılık sevdalılarının yıldızları hiç barışmaz yergicilerle. (VI) Bunlarda okurun nabzını kollamak gibi bir kaygı da aramakla bulunmaz.

Okuyunca gördünüz ki, III. cümlenin sonuna kadar ana fikir, yazarın üsluba ağırlık verdiğidir. IV. cümleden itibaren ise ana fikir, bazı okurların yergi üslubunu beğenmediğidir. Demek ki ikinci paragraf IV. cümleden başlamaktadır.    

Örnek:

(I) Deneme dünyası, ihtiyar dünyamızdan bile daha engebelidir. (II) Düzayak okumalarla ayağınızın sizi kendi kendine amacınıza ulaştıracağını zannediyorsanız yaklaşmayın denemeye. (III) Şiir denince, manzume aklınıza geliyorsa deneme denince de mutlaka karşınızda kendini salıveren bir tür aklınıza geliyordur, o halde yine uzaklasın denemeden. (IV) Denemenin yalın, yapmacıksız dilini beğenmiyorsanız siz filozofça bir yazı türü beklentisi içindesinizdir. (V) Demek deneme yazarlarının kolay anlaşılır dilini bırakıp ağırbaşlı bir edebiyata gönül vermek istiyorsunuz.

Yukarıdaki parçada III. cümlenin sonuna kadar denemenin zor anlaşılır olduğundan IV. cümleden itibaren denemenin kolay anlaşılır olduğundan söz edilmiştir. O halde ikinci paragraf IV. cümleden başlayacak demektir. Bir diğer deyişle III. cümleden sonra başlaşacaktır. Yukarıdaki gibi, cümleleri numaralanmış paragraflarda hangi cümleden sonra, hangi cümleyle, numaralanmış yerlerden hangisine gibi açıklamalara iyi dikkat etmelisiniz. Böylesi sorularda soruyu doğru cevapladıktan sonra yanlış seçeneği işaretleme riski vardır.   

Örnek:

"Arjantin Türkiye'nin yaklaşık üç buçuk katı bü-yüklüğünde topraklara sahip. Bu topraklarda ya-şayan nüfus ise topu topu otuz beş milyon kişiden oluşuyor. Bu kadar insanın yaklaşık dörtte biri Buenos Aires ve yöresinde yaşayınca geriye kalan kesimlerde kilometrekareye dokuz kişi düşüyor. //Arjantin'in büyükçe bir bölümünün adı Mezopotamya. Ama bizim yerini çocukluktan beri bildiğimiz Mezopotamya değil. Bu Mezopotamya Buenos Aires'in kuzeyinden başlayarak doğusunda Uruguay, daha yukarıda Brezilya, kuzeybatısında da Paraguay'la sınırlı kocaman bir alan. Bizim Mezopotamya gibi iki nehir arasında kaldığı için bu isim uygun görülmüş.

Örnek Soru:

(I) Dünya ve Türk edebiyatında yazarlara ve öteki sanatçılara ait önemli mektuplar var. (II) Yazınsal değer taşıyan bu mektuplar, o yazarların gizli dünyalarını da açar bize. (III) Bunlar, okuyana her dönemde yeni yeni tatlar verir. (IV) Sanatçıların ya da yazarların birbirlerine yazdıkları mektuplar kitaplaşınca artık onların malı olmaktan çıkar. (V) Kişisellikten kurtulur, toplumsal işlev yüklenmeye başlar. (VI) İki sanatçının özel, gizli ürünleri olma niteliğini yitirir, kitlelerin ortak malı olur. (VII) Yığınlara seslenir, iletilerini yüksek sesle dile getirir.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

A) II.        B) III.         C) IV.           D) V.             E) VI.

(2003)   

Yanıt: C

Örnek Soru: 

(I) Ulusal güvenliğin, ekonominin ve zenginliğin çarkları artık bilgiyle dönüyor. (II) Bilgiyse, üretilen bir şey. (III) Bilginin değeri yükseldikçe, onu elinde tutan bireylerin ve ulusların bahtı açılıyor. (IV) Bilim insanına hemen her çağda gereksinim duyulmuştur; ancak bilgi toplumunda bu gereksinim kat kat artmaktadır. (V) Günümüzde gerçekçi toplumlar bu gereksinimi karşılamaya çalışıyorlar. (VI) Yeterli sayıda ve nitelikte bilim adamı olmayan alanlarda bilim adamı yetiştirme çalışmalarına hız veriyorlar.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istenirse ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

A) II.        B) III.         C) IV.           D) V.             E) VI.                       

(2 Mayıs 1999) 

Yanıt: C

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

İsim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle