"ç, f, h, k, p, s, ş, t" sert ünsüzlerinden sonra "c, d, g" ile başlayan ekler gelmez. Bu ünsüzlerin sertleri olan "ç, t, k" gelir.

Sert ünsüzlerden sonra gelen "c, d, g" ünsüzleri sertleşerek "ç, t, k"ye dönüşür. Bu kurala "ünsüz sertleşmesi" ya da "ünsüz benzeşmesi" denir.

• Tezgah-tan alıp kaç-tı.
• Dost-ça davrandı.
• Çok üret-ken.
• Açık-tan geç-ti.

PRATİK: Akılda kalması için bu kuralı pratik hale getirelim. "Çift Haseki Paşa ya da Fıstıkçı Şahap" sözlerindeki ünlü­ler atıldıktan sonra geriye kalanlar (ç, f, h, k, p, s, ş, t) Türkçedeki sert ünsüzlerdir. "Fıstıkçı Şahap"taki ünsüzler­den biriyle biten sözcüklere, bu ünsüzlerle başlayan ekler gelebilir:

• Bak-tı, kork-tu ve kaç-tı
• Tut-ku, iş-çi, çöp-ten
• 1945'te (kırk beş-te) doğmuş.

* Yabancı asıllı sözcüklerde ve bileşik sözcüklerde ünsüz benzeşmesi aranmaz. Türkçe sözcüklerde ünsüz ben­zeşmesine aykırı kullanım, hemen hemen hiç yoktur.

"Ahmet-gil, çocuk-cağız"

Bu örneklerde ünsüz benzeşmesine aykırı kullanım söz konusudur.

* Sözcüklere getirilen eklerin sert sessizle başlayan "-çeğiz" ve "-kil" biçimi yoktur.

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

A)   Art arda aynı yanlışı yaptı.

B)   Annem her zaman "Kalp kalbe karşıdır." der.

C)   Davranışlarına içten içe sinirleniyordu.

D)   Olayı duyunca renkden renge girdi.

E)    Bu iş aşağı yukarı bir hafta sonra biter.

Yanıt: D

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A)    Bu kitap, ilk basımının üzerinden yirmi yıl geçtikten sonra, yeniden yayımlandı.

B)    Çiçekcinin yeni açtığı dükkân çok iyi çalışıyor.

C)    Bir yapıtın kalıcılığını sağlayan birçok etken vardır.

D)    Bu romanda yüzyılımızın temel sorunları yansıtılıyor.

E)    Başarılı olmak için düzenli ve sürekli çalışmak gerekir.

Yanıt: B

Yorumlar (23)

Bu yorumun beslemesine abone olun

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

...
yazar omg, Ekim 15, 2011

Ödevim için çok yardımcı oldu, teşekkürler

• 
• +0
• 
• 

...
yazar :), Ekim 15, 2011

Ödevlerim daha kolay. Zorlanmadan bitiyor

• 
• +0
• 
• 

...
yazar kraltahmin, Ekim 14, 2011

Örneğin tarih sözcüğüne -ci eki gelince -çi'ye dönüşür. "ç" "fıstıkçı şahap"ta geçtiği için sertleşir.

• 
• -4
• 
• 

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

...
yazar musti, Ekim 11, 2011

Evet çok güzel ama örnekler biraz daha fazla olsaydı daha güzel olurdu

• 
• +0
• 
• 

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

...
yazar vanly, Ekim 10, 2011

Güzel ama örnek olsa daha iyi olurdu.

• 
• -3
• 
• 

...
yazar arsız bela, Ekim 03, 2011

Elleriniz dert görmesin

• 
• -4
• 
• 

...
yazar türkk, Şubat 22, 2011

Aynen kim yazdıysa sonsuz teşekkür ederim

• 
• +8
• 
• 

...
yazar HANİFİ, Şubat 11, 2011

Kim yazdıysa sonsuz teşekkür ederim

• 
• +5
• 
• 

...
yazar 1234567890, Kasım 28, 2010

Gerçekten çok teşekkürler. Çok iyi anladım ama örnek biraz daha fazla olsa ne güzel olurdu...

• 
• +22
• 
• 

...
yazar brfn, Ekim 25, 2010

Allah yazandan razı olsun da biraz daha artıtırın örnekleri lütfen

• 
• +30
• 
• 

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

..., Düşük skorlu yorum [Göster]

...
yazar ......, Mayıs 18, 2010

Sağ olun bayağı yardımcı oldunuz ama keşke örnek soruları biraz daha artıttırsaydınız en azından 5 soru falan

• 
• +28
• 
• 

...
yazar çAnAkKaLe , Mayıs 17, 2010

Kim yazdıysa çok teşekkürler ama biraz daha örnek verirseniz daha iyi olur.

• 
• -5
• 
• 

...
yazar klm, Mayıs 15, 2010

Allah razı olsun yazandan

• 
• +15
• 
• 

...
yazar Bünyamin ÖZDOĞAN, Kasım 30, 2009

Kim hazırladıysa, teşekkürler

• 
• +13
• 
• 

...
yazar bucalı qirls, Kasım 08, 2009

Kim yazdıysa çok teşekkürler.

• 
• +11
• 
• 

İsim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle