Zamane Dansları
Sis (Tevfik Fikret)
Tahsin Nahit (1887-1919)
| Somutlama |
|
Somutlamalar, genellikle kişileştirmelerle ve benzetmelerle yapılır. Somutlama eğretilemelerde de görülebilir.
"Felek önce yüzüme güldü sonra beni aÄŸlattı." cümleÂsinde felek (talih, baht) soyuttur. Bu soyutluk insana ait özellikler olan "yüze gülme" ve "aÄŸlatma" yönleriyle insana benzetilmiÅŸtir. Dolayısıyla soyut olan "felek", "insan"a benzetilmekten kaynaklı kiÅŸileÅŸtirilmiÅŸtir, böylelikle de somutlanmıştır. Bu cümlede soyutu somutlama vardır.  "Böldü bölük bölük dert beni." dizesinde soyut olan "dert", "bölme" yönünden kiÅŸileÅŸtirme yoluyla somutlanÂmıştır.  "Uslan artık deli gönül Bak gelip geçiyor ömür." Bu ifadede soyut bir kavram olan "gönül" kiÅŸileÅŸtirme yoluyla somutlanmıştır.  "YiÄŸidin sevdiÄŸi güzel olursa Ömrü ardından sökülür gider." Burada soyut bir kavram olan "ömür" bir yumaÄŸa benzetilerek somutlanmıştır.  "Bir kara trendir ölüm." Benzeyen ve kendisine benzetilen öğeler cümlede bulunduÄŸu için "güzel benzetme" söz konusu olduÄŸu bu cümlede soyut bir kavram olan "ölüm" somut bir ÅŸey olan "kara tren"e benzetilmiÅŸtir. O halde soyut, benzetme yoluyla somutlanmıştır.  ** Soyut olan bazı durumların kolay kavranabilmesi için somutlamalardan yaralanılır. Somutlamalara özellikle deyimlerde sık rastlanır.  * "Kabına sığamaz oldu son zamanlarda." * "Yine mi bir çam devirdim?" * "İpin ucunu kaçırırsanız, hiç iyi olmaz." * "Kendi yağıyla kavrulan bir aileydi."  ** Somutlamanın olabilmesi için bir soyutun olması ÅŸarttır. Aksi halde sadece kiÅŸileÅŸtirme veya benzetmeler söz konusu olur.  "Ben bir ceviz aÄŸacıyım Gülhaneparkı'nda." benzetmesinde benzeyen öge olan "ben" somuttur, kendisine benzetilen öge olan "ceviz aÄŸacı" da somuttur. O halde burada somutlamadan söz edilemez. Burada sadece benzetme vardır.  "AkÅŸam loÅŸluÄŸunda deniz, gülümsüyordu bize." kiÅŸileÅŸtirmesinde benzeyen öge olan "deniz" somuttur ve yine somut olan "insan"a benzetildiÄŸi için somutlaÂmadan söz edilemez.  "Eridim bir güzelin yüzünden." cümlesinde ise psikolojik durum "erimek'le somutlanmıştır.  Örnek Soru: AÅŸağıdakilerden hangisinde somutlama yapılmamıştır? A) AÅŸk, bir askerdir sabahları, yalnız ve hüzünlü. B) Garip bir kuÅŸtu gönlüm de saçına kondu gönlüm. C) Sayılı günler tükendi, yolun sonu görünüyor. D) Zaman, bir atlı gibi koÅŸuyor bilinmeyene. E) Burada insan toprak gibi, güneÅŸ gibi, deniz gibi bereketli. Cevap: E Yorumlar (1)
![]() Yorum yaz
|







Somutlama, soyutun somutlaştırılması demektir.



örn: kalbim kırıldı cümlesi------ somutlamaya örnek teşkil eder çünkü gerçekte duygu ifadesi geçmekte olan bir cümleyi somut bir sözcük kullanarak somutlamış oluyoruz....