Tarık Buğra'nın romanı (1966). Küçük Ağa'nın, birkaç yıl öncesinin İstanbullu Hoca'sı olduğunu, Akşehirliler­den bir kısmı ancak Çolak Salih kasabaya dönünce öğrenmişlerdir. Hoca'nın vurularak öldüğü zannıyla, karısı Emine'nin yaşlı bir adamla evlen­dirilmiş olduğunu da Çolak Salih, kasabada öğrenir. Küçük Ağa, Salih'i, kasabadan ve karısıyla oğlundan bir haber getirmesi için Akşehir'e gönder­mişti. Çolak Salih bu üzücü haberi iletmektense, Küçük Ağa'nın yanına dönmemece karar verir, Akşehir'den kayıplara karışır. Küçük Ağa, büyük bir tehlikeyle karşı karşıya, gizlice ihanet ettiği, adamlarını vurduğu Çer­keş Tevfik Bey'in evinde, Çerkeş kardeşlerin daha geniş ihanetlerini önle­meyi düşünmektedir. Kardeşinin yolladığı haberle Çerkeş Etem Bey de he­men Kütahya'ya gelir. Mecliste Saruhan mebusu olan küçük kardeşleri Re­şit Bey'e ve grubuna güvenerek, yetersiz bulduğu, tutumunu beğenmediği İsmet Paşa'nın Garp Cephesi kumandanlığından alınmasını isteyen Çerkeş Etem, bütün kuvvetlerini toplayıp Ankara'ya yürümeye karar verir. Küçük Ağa, Çerkeş Etem'i şimdi yakından da tanımıştır. Onun Düzce'de hazırla­dığı, Kütahya'ya baskın teşebbüsü, Küçük Ağa'nın tedbirleri ve Kuvayı Milliye birliklerini vaktinde haberdar etmesi sayesinde, yenilgiyle sonuçla­nır. Çerkeş Etem kaçıp Yunan ordusuna sığınır. Gösterdiği yararlıklar do­layısıyla Mustafa Kemal Paşa tarafından Ankara'ya çağırılan Küçük Ağa, bir süre Ankara'da kalır. Fevzi Paşa onu yanına almıştır. Fevzi Paşa'nın maiyetiyle birlikte Küçük Ağa, bir gün Akşehir'e gider, karısının başkasıy­la evlendirilmiş olduğunu, şimdi de ağır hasta bulunduğunu öğrenir. Görüşemediği karısının birkaç gün sonra ölümü üzerine Ankara'ya döner. Dok­tor Haydar Bey, oğlu Mehmet'i, ninesinden ona, yani Küçük Ağa'ya alaca­ğına dair kesin söz vermiştir. İlk ciltle karşılaştırılınca, son iki bölümde olayların ayrıntılarını kısıtlamış görülen eser, romancının tahlil ustalığını, özellikle Osmanlı ruhunun güzel örneği Ermeni Doktor Minas'ı ve zaferi görmeden ölmek istemeyen kocamış Ali Emmi'yi anlatan sayfalarda canlı, yoğun bir çizgiye ulaştırıyor.

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Yorum Ekle