Dilin İnsan ve Toplum…
Uygurca Metin Örneği
| Tanzimat Öncesi Türk Edebiyatı Eserleri |
|
11. YÜZYIL DİVAN Ü LUGATİ’T-TÜRK: Kaşgarlı Mahmut; Türkçe sözlük; Araplara Türkçeyi öğretmek maksadı ile yazılmıştır; İslâmiyet öncesi sözlü dönem eserlerimizi (sav-sagu-koşuk) örnekler; Türk illerini gösteren bir harita… KUTADGU BİLİG: Yusuf Has Hacip. Divan edebiyatının ilk eseri; aruzla yazılan ilk eser; ilk mesnevi; ilk alegorik (sembolik/simgesel) eser; Hakaniye (Doğu) Lehçesi… 12. YÜZYIL ATABETÜ’L-HAKAYIK: Edip Ahmet Yükneki; Mesnevi; didaktik; aruzla yazılmıştır… DİVAN-I HİKMET: Hoca Ahmet Yesevi, “Hikmet” adı verilen dörtlüklerden oluşur; hece ile yazılmıştır; edebiyatımızın ilk Türkçe tasavvuf şiirleridir… 13. YÜZYIL ÇARH-NÂME: Hoca Ahmet Fakîh; 100 beyitlik bir kaside; tasavvufi bilgiler içerir; dini-ahlaki bir eser… DİVÂN-I KEBÎR: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî; tasavvufi bir aşk işlenir… FÎHİ MÂ FÎH: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî “Ne varsa içindedir” anlamındadır; çeşitli meclislerde yaptığı sohbetleri içerir… FÜTÜVVET-NÂME: Haliloğlu Yahya Burgazî, Mevlâna’nın Mesnevî’sinden yararlanılmıştır. İNTİHÂ-NÂME: Sultan Veled; mesnevi… MAKÂLAT: Hacı Bektaş-ı Velî… MECÂLİS-İ SEB’A: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî MESNEVİ: Mevlâna Celâleddin-i Rûmî; dini- tasavvufi- ahlaki bir eser; Farsça yazılmıştır; 6 cilt… REBÂB-NÂME: Sultan Veled; mesnevi… RİSALETÜ’N- NUSHİYYE: Yûnus Emre; mesnevi, aruzla yazılmış didaktik bir eser… SELÇUKLU ŞEH-NÂMESİ: Hoca Dehhânî; eser bugün elimizde değildir… VİLAYET-NÂME: Hacı Bektaş-ı Velî… YÛSUF U ZÜLEYHÂ: Şeyyad Hamza; mesnevi… 14. YÜZYIL CEMŞÎD Ü HURŞÎD: Ahmedi; mesnevi… GARİB-NÂME: Âşık Paşa, mesnevi… İSKENDER-NÂME: Ahmedi; mesnevi… KELİLE VE DİMNE TERCÜMESİ: Kul Mesut… MANTIKU’T- TAYR: Gülşehrî; Attar’dan çeviridir; Tasavvufî ve alegorik bir eserdir… SİRETÜ’N-NEBÎ: Erzurumlu Darîr; siyer; bu türün edebiyatımızdaki ilk örneği… 15. YÜZYIL BUDALA-NÂME: Kaygusuz Abdal; mensur… GEVHER-NÂME: Kaygusuz Abdal; manzum… GÜLİSTAN: Kaygusuz Abdal; manzum… HAR-NÂME: Şeyhî; mesnevi; alegorik bir eser; hiciv; insanlar arasındaki eşitsizlikleri ve haksızlık gibi görünen sosyal olayları eleştirir… HÜSREV Ü ŞİRİN: Şeyhî, mesnevi… KÂBUS-NÂME: Mercimek Ahmet; sade nesrin bir örneği; Farsçadan çevrilmiştir… KİTÂB-I MİGLATE: Kaygusuz Abdal; mensur… MECÂLİSÜ’N- NEFÂİS: Ali Şir Nevâî; tezkire; Türk edebiyatının ilk tezkire örneği… MİNBER-NÂME: Kaygusuz Abdal; manzum… MİZANÜ’L-EVZÂN: Ali Şir Nevâî; Türklerin kullandığı nazım ve mûsıkî şekilleri incelenmiştir… MUHAKEMETÜ’L-LUGATEYN: Ali Şir Nevâî; Türkçenin Farsçadan üstün olduğunu göstermek amacıyla yazılmıştır… MÜZEKKİ’N-NÜFUS: Eşrefoğlu; düz yazılı, tasavvufla ilgili bir eser… TAZARRU-NÂME: Sinan Paşa; nesir; süslü nesrin ilk örneği… TEVÂRİH-İ ÂL-İ OSMÂNÎ: Âşıkpaşazade; tarih türünde; sade nesir; Âşıkpaşazade Tarihi olarak da bilinir… VESİLETÜ’N-NECAT: Süleyman Çelebi; mesnevi; halk arasında “Mevlit” olarak bilinen eserdir; naat örneğidir… VÜCÛD-NÂME: Kaygusuz Abdal; mensur… 16. YÜZYIL BENG Ü BÂDE: Fuzuli; mesnevi; afyon ve şarabın mücadelesinin anlatıldığı temsili bir eser… BURSA ŞEHRENGİZİ: Lâmiî, Şehrengiz… EDİRNE ŞEHRENGİZİ: Mesihî; Şehrengiz; edebiyatımızda bu türün ilk örneği… EDİRNE ŞEHRENGİZİ: Zâti; Şehrengiz… GÜLŞEN-I ŞUARÂ: Ahdî; tezkire… HADİKATÜ’S-SUADA: Fuzuli; secili, düzyazı biçiminde… HEŞT BEHİŞT: Edirneli Sehi Bey; tezkire; edebiyatımızda Anadolu’da yazılan ilk tezkire örneği… KANUNÎ MERSİYESİ: Bâkî; terkib-i bent biçimiyle yazılan bir mersiye örneğidir… KIRK HADİS TERCÜMESİ: Fuzuli; İranlı şair Molla Camii’den çevrilmiştir… KİTAB-I BAHRİYE: Pîrî Reis; denizcilik kitabıdır; kitabına eklediği harita dünyaca tanınmıştır KİTABÜ’L-MUHİT: Seydi Ali Reis; denizcilik bilgilerini içeren bir kitaptır… LÂTİFİ TEZKÎRESİ: Lâtifi, tezkire… LEYLÂ VÜ MECNÛN: Fuzuli; mesnevi… MEŞÂİRÜ’Ş-ŞUARÂ: Âşık çelebi; tezkire… MİR’ATÜ’L-MEMÂLİK: Seydi Ali Reis; nesir; Hint seferi sırasında yaşadıklarının anlatıldığı gezi türünde bir eseri… SÂKİ-NÂME( HEFT CÂM): Fuzuli… SIHHAT Ü MARÂZ: Fuzuli; Farsça sağlıkla ilgili… ŞİKÂYET-NÂME: Fuzuli; mektup; hiciv; süslü nesrin bir örneği… TEZKİRETÜ’Ş-ŞUARÂ: Kınalızâde Hasan Çelebi; tezkire… 17. YÜZYIL CİHÂN-NÜMÂ: Kâtip Çelebi; nesir; coğrafya türünde bir eserdir… DÜSTURÜ’L-AMEL: Kâtip Çelebi; devlet işlerinde görülen aksaklıklar ve çareler anlatılır… FEZLEKE: Kâtip Çelebi; nesir; tarih türünde… HAYRÂBAD: Nâbi; mesnevi HAYRİYYE: Nâbi; mesnevi… KEŞFÜ’Z-ZÜNÛN: Kâtip Çelebi; nesir; bibliyografi türünde bir eserdir… MİZÂNÜ’L-HAK: Kâtip Çelebi; nesir; tarih felsefesi; didaktik… NÂİMÂ TARİHİ: Nâima; tarih türünde… PEÇEVİ TARİHİ: Peçevi İbrahim; tarih türünde… SEYAHAT-NÂME: Evliyâ çelebi; gezi türünde; 10 cilt… SİHÂM-I KAZA: Nef’î; hiciv… SUR-NÂME: Nâbi; sünnet şenliklerini anlatan manzum bir eser… TACÜ’T-TEVÂRİH: Hoca Sadettin Efendi; tarih türünde bir eserdir… TUHFETÜ’L-HARAMEYN: Nâbi; gezi yazısı türünde; Hac izlenimleri anlatılır… TUHFETÜ’L-KİBÂR FÎ ESFARİ’L-BİHÂR: Kâtip Çelebi; kısaca Tuhfetü’l-Kibâr olarak da bilinir; nesir; denizcilik üzerine yazılan bir eser… VİYANA SEFÂRET-NAMESİ: Kara Mehmet çelebi; sefâret-name türünün ilk örneğidir… 18. YÜZYIL HÜSN Ü AŞK: Şeyh Gâlib; mesnevi, alegorik bir aşk hikâyesi… MARİFET-NÂME: Erzurumlu İbrahim hakkı; didaktik… PARİS SEFÂRET-NÂMESİ: Yirmisekiz Çelebi Mehmet; Sefaret-nâme türünün en ünlüsüdür… 19. YÜZYIL CEVDET PAŞA TARİHİ: Cevdet Paşa; tarih… MİHNET-İ KEŞAN: Keçecizade İzzet molla; mesnevi; gezi yazısı türündedir…
Hazırlayan: Orhan EREN
Yorumlar (1)
 Yorum yaz
|
Bu yorumun beslemesine abone olun
Edebiyat Forum
Kayıt - Giriş
