|
İlk şiiri 1897'de Servet-i Fünun dergisinde yayınlanmıştır. Döneminin şiir anlayışının dışına çıkarak hece ölçüsüne dayalı, yalın bir Türkçe kullanmıştır. Türk edebiyatına halkın sesini getiren gerçekçi bir şairdir. Şiirlerine halkçı bir nitelik de kazandırmış olan şair, Milli Edebiyat akımı ve Türkçülüğün önde gelen temsilcilerindendir. "Türk Şairi", "Milli Şair" diye bilinir. Böyle bilinmesinin nedeni, ulusal duyguları, halk için yalın bir dille, kendine özgü bir coşkulu bir söyleyişle dile getirmesinde aranmalıdır. Sade bir dille yazmasına karşın, aksayan cümleleri yüzünden şiirlerinin sanatsal yönü zayıftır. Uyarıcı, didaktik yönü ağır basan şiirleri, içtenlikten ve kalıcı niteliklerden yoksundur. Konularını toplumun dertlerinden, sosyal-epik hayat sahnelerinden aldığı şiirlerinde ulusal konuları dile getiren bir sözcü gibidir. Ezik, ama yiğit Anadolu insanından görüntüler yansıtır.
Yeni Türk edebiyatında Anadolu halkının acılarını, saldırgan düşman güçlerine karşı ulusumuzun başkaldırışını sade bir dille, hece ölçüsüyle coşkun bir anlatımla dile getiren ilk şairimizdir. Manzum nesir diyebileceğimiz halk şiirine yaklaşan bir şiir yapısı vardır. Gerçekçi, gayeci, çağdaş, halkın dertlerine sıcak bir sevgiyle eğilen şiirler yazmak istemiş; fakat canlı halk dilini bulamamış; hecemizin estetik yapısını kuramamıştır. Bununla beraber halkçı, köycü, ulusçu, insancıl yanlarıyla Türk şiirinin tema gücünü artırmıştır. Sanat yaşantısını şu sözle özetler: "Ben hayatımda iki gaye izledim: Birincisi halkçılık, öbürü ulusçuluk." Coşkuyu, ulusal duyguları, kahramanlığı, yüreklendirme ve öğreticilik öğelerini ön plana çıkarır. Şiire biçim yenilikleri de getirmiştir. Halk şiirinin bildik kalıplarının dışına çıkmış; soneden serbest müstezata kadar birçok nazım biçimini kullanmıştır. Uyak için seçtiği sözcükleri önemsememiş, bu konuda özgür hareket etmiştir. Dörtlük geleneğinin dışına çıkarak üçer, altışar, sekizer dizeden kurulu şiirler yazmıştır. Şiir: Türkçe Şiirler, Türk Sazı, Ey Türk Uyan, Tan Sesleri, Ordunun Destanı, Dicle Önünde, Hastabakıcı Hanımlar, Turana Doğru, Zafer Yolunda, İsyan ve Dua, Aydın Kızları, Mustafa Kemal (şiir ve düzyazı),Ankara… Düzyazı: Fazilet ve Asalet, Türk’ün Hukuku, Kral Corc'a, Dante'ye…
Cenge Giderken Ben bir Türk'üm; dinim, cinsim uludur; Sinem, özüm ateş ile doludur. İnsan olan vatanının kuludur. Türk evladı evde durmaz giderim. Muhammed'in kitabını kaldırtmam; Osmancık'ın bayrağını aldırtmam; Düşmanımı vatanıma saldırtmam. Tanrı evi viran olmaz, giderim. Bu topraklar ecdadımın ocağı; Evim, köyüm hep bu yerin bucağı; İşte vatan, işte Tanrı kucağı. Ata yurdun, evlat bozmaz, giderim. Tanrım şahit, duracağım sözümde; Milletimin sevgileri özümde; Vatanımdan başka şey yok gözümde. Yâr yatağın düşman almaz, giderim. Ak gömlekle gözyaşımı silerim; Kara taşla bıçağımı bilerim; Vatanımçin yücelikler dilerim. Bu dünyada kimse kalmaz, giderim.
İlginizi Çekebilecek Diğer Konular:
-
İstanbul'da doğdu. 1855'te Mustafa Reşit Paşa aracılığıyla sarayda Mabeyn Kâtipliği'ne atandı. 1865'te Yeni Osmanlılar Cemiyet...
-
Yedi Meşalecilerin içinde şiire en yakın ve en sadık sanatçıdır. Şiirlerinde aile mutluluğu, çocukluk anıları, ölüm, kadere b...
-
Diyarbakır'da doğdu, İstanbul'da yaşamını yitirdi. Asıl ismi Mehmet Ziya. Babası yerel bir gazetede çalışan memurdu. Eğitimi...
-
Hece ölçüsüne bağlı kalmış, ama modern şiire geçmeyi, halk şiiri geleneğini çağdaş şiirle bağdaştırmayı başarmış bir ...
-
İlk şiirlerini aruzla yazmış Ziya Gökalp'i tanıdıktan sonra bırakmış ve hece ile yazmıştır. "Hecenin Beş Şairi"nden biri olar...
|