• Şimdi Boğaz'da olacaksın (olsan, olmalısın), bir balıkçı lokantasında lüfer ızgarası yiyeceksin (yesen, yemelisin).
• Başarıya ulaşmak için çok çalışacaksın (çalışmalısın).
• Yakılacak (yakılması gereken) kitaplardan birisi de odur.
• Orası, gidilecek yer değil (gidilmemesi gereken yer).
• İnsanın kafası dinç olacak (olsa, olmalı) da bu kitabı rahatça okuyacak (okuyabilecek).
• Bizde o kitaptan bir nüsha olacak (kuvvetli ihtimalle, olması gerekir).
• Gelecek yıl liseyi bitirmiş olacaksın (büyük bir ihtimalle).
• Kar bu hızla devam ederse yollar kapanacak (büyük bir ihtimalle).
• Yarın bu işi bitireceksin (bitir, bitirmelisin).
• Hemen şimdi eve gideceksin (git, gitmelisin).
  

* Bu eki almış sözcüklerle, 'hemen hemen', 'üzere' kavramı veren ikileme kurulur:

doğdu doğacak (doğmak üzere), koptu kopacak (kopmak üzere), oldu olacak (olmak üzere), düştü düşecek (düşmek üzere), geçti geçecek (geçmek üzere), geldi gelecek (gelmek üzere), gitti gidecek (gitmek üzere) vb. Ayrıca, 'Alacağım vereceğim kalmadı' gibi anlatımlar da aynı ekle kurulmuş ikileme sayılır.

* -acak, -ecek ekiyle kurulmuş sözcükler, deyim ve atasöz-lerinde de kullanılır:

• Akacak kan damarda durmaz.
• Geleceği varsa göreceği de var.
• Görüp göreceğin rahmet bu.
• Olmayacak duaya amin demek.
• İş olacağına varır.
• İyi olacak hastanın doktor ayağına gelir.
• Olacakla öleceğe çare bulunmaz.
  

* -acak, -ecek ekiyle kurulmuş sözcükler, ad olarak da kullanılır:

• Gelecek, göklerdedir.
• Bu kış yakacak sıkıntısı çekilmeyecek.
• Çekecek, çok defa alüminyumdan yapılır.
• Arabanın sileceği çalışmıyor.
• Giyeceğin kalmadı mı?.
• Yiyeceğimiz var, içeceğimiz yok.
  

* Bu ekle türetilmiş adlar yapım ekleri ve ad durumu ekleri aldıkları gibi, iyelik ekleri de alabilirler:

• Alacaklı gibi konuşuyor.
• Çekeceği getir.
• Yakacağı yazdan hazırlamak gerekir.
• Alacağımız kalmadı.